بيماري پاخوره گندم (قسمت دوم)

4-1- اثرات متقابل محيط – بيماري 

بيماري پاخوره در خاكي مي تواند گسترش يابد كه PH  آن بين 5/5 تا 5/8  باشد و دما نيز بين 5 تا 30 درجه سانتي گراد و رطوبتي نزديك به ظرفيت مزرعه داشته و ساختمان خاك نيز از نظر تهويه مناسب باشد ، هر چند آلودگي شديد  دامنه محدود تري دارد.

اين شرايط در بسياري از مناطق  به طور طبيعي وجود دارد و يا بطور مصنوعي با دادن آهك ، آبياري و عمليات خاك ورزي به نفع گياه زراعي ، اين شرايط ايجاد مي شود (كوك 1981 )]9[.با توجه به اين شرايط بيماري پاخوره به طور گسترده در مزارع گندم مناطق معتدل ، ارتفاع هاي بالا و نيمه گرمسيري وحتي گرمسيري نيز مشاهده مي شود(گارت،1981)]10[.

اثر بيماري پاخوره روي عملكرد محصول نيز به تعادل ميان گسترش بيماري و رشد ميزبان بستگي دارد. الگوهاي آب و هوا ، اثرخود را با تحريك رشد عامل بيماري و يا با تضعيف ميزبان نشان مي دهند. 



5-1- خاك هاي مقاوم و حساس 

خاك هاي مقاوم يا سركوبگر ، خاكهايي هستند كه بيماري گياهي يا قارچ هاي بيماريزاي داخل خاك را كنترل مي كنند. كنترل طبيعي و بيولوژيكي بيماري پاخوره با اين نوع خاك ها صورت مي گيرد. خاك هاي حساس نيز شرايط را براي گسترش عامل بيماري مستعد مي كنند . خاك سركوبگر مي تواند در اپيدمي شناسي بيماري پاخوره نيز عامل مهمي محسوب شود و اين نوع كنترل در اثر كشت مكرر ميزبان به صورت « پديده زوال پاخوره » و يا به صورت خاصيت طبيعي خاك انجام مي گيرد.

همچنين خاك هاي مقاوم به عنوان منبع بالقوه كنترل بيولوژيكي مورد توجه بسياري از محققان نيز قرار گرفته است; طوري كه آنان درصدد آن بر آمدند تا با وارد كردن مجدد اين ارگانيزم ها به همان خاك و يا خاك هاي ديگر ، عامل بيماري پاخوره را كنترل كنند.

2-عوامل موثر بر بيماري پاخوره 

هابر و مك كاي بويس] 13 (1993) [ عوامل موثر بر بيماري پاخوره را در جداولي گرد آوري كردند. در اين جداول اين عوامل موثر به صورت كلي بيان  مي شوند . در برخي از مناطق بعضي از اين عوامل از اهميت بيشتري برخوردارند. لازم به ذكر است كه در رابطه با شناسايي عوامل موثر بر پاخوره تحقيقات زيادي صورت گرفته است.

جدول اجزاي بوته گندم 

عوامل نامساعد براي بيماري

عوامل مساعد براي بيماري

مواد غذايي كافي

كمبود مواد غذايي

كارآيي در استفاده از مواد غذايي (بخصوص منگنز)

عدم كارآيي در استفاده از مواد غذايي (بخصوص منگنز )

متحمل يا مقاوم

حساس

تجمع منگنز در دانه

دانه داراي منگنز كم

رشد سريع و گسترده ريشه

رشد كند ريشه

عملكرد بالقوه كم

عملكرد بالقوه زياد

توليد زياد – سايدروفور (Siderphore) 

توليد محدود سايدروفور

كاهش اكسايش منگنز

تحريك اكسايش منگنز

ترشح زياد ريشه

ترشح محدود ريشه

توليد آوناسين (وساير مواد بازدارنده)

عدم توليد ترشحات سمي توسط ريشه (بخصوص آوناسين )

جمعيت گياهي پايين

جمعيت گياهي زياد

مقاوم در برابر تنش

حساس به تنش

/ 0 نظر / 34 بازدید