بانک مقالات کشاورزی و باغبانی و گیاه پزشکی
بانک مقالات کشاورزی و باغبانی و گیاه پزشکی فارسی انگلیسی ترجمه
موضوعات مطالب
آمار و امكانات
:
:

دانلود ديكشنري كشاورزي مخصوص بابيلون

پشتیبانی سایت

 

لینک عضویت در کانال تلگرامی ما ضمنا برخی مقالات فقط در کانال ما موجود هستند حتما بازدید کنید.


پاییز  95  برشما عزیزان  تبریک و تهنیت باد



مراحل توليد قند
ارسال شده توسط سیدمهدی شمس تاریخ ارسال : دوشنبه ۱۳۸٦/٩/۱٢

دسته مقاله : زراعت صنعتی - بیوشیمی گیاهی - حبوبات

مقدمه

قند يك محصول استراتژيك مي باشد. كه از نيشكر و چغندرقند تهيه مي شود. نيشكر در منطقه خوزستان كشت مي شود و مزيت ان نسبت به چغندرقند در اين است كه ميزان برداشت ان در هكتار بيشتر است. و چون كشت چغندرقند به علت مشكلات كم ابي كم است از اهميت بيشتري برخودار مي شود و تفاوت كارخانه نيشكر و چغندرقند در مرحله اول يعني شستشو، خرد كردن است. و تفاوت زيادي نسبت به هم ندارند.

 اولين مرحله كارخانه قند، اندازه گيري درصد قند، چغندر مي باشد. كه عمل بعداز ذخيره سازي انجام مي شود. مرحله اول خط توليد شستشو و تميز كردن چغندرها مي باشد، مرحله دوم خلال ريز كردن چغندر و سپس عمل استخراج صورت مي گيرد. كه بعداز اينكه وارد دستگاه ديفوژن يا دستگاه استخراج كننده مي شوند. اصول كار استخراج بدين صورت است كه با خاصيت اسمز خلال را در اب ريخته و دو محصول عمده كه شربت و تفاله است توليد مي نمايند. كه به ان شربت خام مي گويند. به علت انكه علاوه بر قند در اب، ذرات پكتين، پروتئين، رنگدانه و……. وارد مي شود. اين شربت خام را براي تهيه شكر نمي توان استفاده كرد. و ابتدا بعداز استخراج بايد تصفيه شود. البته به طور 0100/0 تخليص نمي شود. ولي درصد خلوص بالايي دارد. كه بعداز عمل تصفيه، بايد شربت وارد دستگاه تغليظ شونده، غليظ شده و بعد وارد دستگاه كريستاله كننده شده و عمل كريستاليزاسيون بر روي ان انجام شود. كه اين محصول، دانه هاي شكر در ان رويت مي شود و بعد وراد دستگاه سانتريفوژ شده و شكر انرا جدا مي نمايند. اگر عمل تصفيه بر روي شربت به طور كامل صورت نگيرد كريستاله نمي شود.

اصلاحات صنايع قند:

 عيار چغندرقند: درصد قند چغندرقند خريداري شده را گويند. عيار چغندرقند را توسط دستگاهي به نام پولاري متر تعيين مي كنند. كه براساس نورپلاريزه كار مي كند. كه قندها توسط نورپلاريزه به چپ و يا به راست منحرف شده، كه اين انحراف به دليل وجود كربن نا متقارن است. از روي زاويه انحراف شده، درصد قند را تعيين مي نمايد.

ريژسيون: درصد قند خلال را گويند.

 بريكس: درصد مواد جامد محلول را گويند. كه ممكن است حاوي قند باشد و يا نباشد و وسيله اندازه گيري بريكس رفرواكتومتر است.

 مجموع مواد غير قندي + مجمع مواد قندي = B در محلول

 pol ( درصد مواد قندي): توسط پلاري متر اندازه گيري مي شود. و به درصد قند پل گويند. كه فقط درصد مواد قندي اندازه گيري مي شود.

 كوسيان (Q) : درجه تميزي يا درصد خلوص كه به نسبت پل از بريكس است. كه به صورت درصد بيان مي شود. در صورتي كه پل با بريكس برابر باشد. كوسيان 0100/0 است. ولي معمولا مقدار Q كمتر از0100/0 است. چون مقدار پل كمتراز بريكس است.

 مواد غير قندي: هر ماده اي به جز ساكارز را ماده غير قندي گويند. زيرا فقط ساكارز است كه قابليت استخراج را دارد و مي تواند به صورت كريستال درايد و مواد قندي ديگر مزاحم هستند.

ملاس: آخرين شربت يا پس ابي كه از فرايند كارخانه قند خارج مي شود كه داراي 050/0 قند است كه اين قابل استخراج نمي باشد. ولي به روش كريستاليزاسيون از ملاس نيز مي توان قند گرفت.

مارك چغندرقند: عبارتست از مواد غير محلول موجود در داخل چغندر را مارك گويند. و يا به عبارتي مواد غير محلول كه در مقدار مشخصي اب جوش، در زمان معيني غير محلول باشند.( سلولز، پكتين، ليگنين). مارك معمولا بين 4 تا 5 درصد چغندرقند را تشكيل مي دهد.

 ساکارز: قندي 2 قندي است كه متشكل از گلوكز، فروكتوز كه قابليت حل شدن در آب را دارد. و قابليت كريستال شدن را نيز دارد. ساكارز خالص حاوي جريان الكتريسته نمي باشد. ولي اگر همراه ساكارز سديم و پتاسيم باشد باعث جريان الكتريسته مي شود و به سديم و پتاسيم خاكستر گويند كه جزء مواد ملاس دار است. يعني ميزان ملاس را زياد مي كند و جلوي كريستال شدن را مي گيرد.

رافينوز: تشكيل شده از كلوكز، فروكتوز، گالاكتوز است و مقدار آن به مقدار جزئي در چغندرقند مي باشد. در حدود (3/0 و 5/0 0/0 ).

تشكيل ساكارات از ساكاروز:

 ساكارز با فلزات قليايي خاكي از قبيل: باريم، استرانسيم، كلسيم مي تواند تشكيل پيوند دهد و در اثر اين پيوند ساكارات تشكيل مي شود و اگر با كلسيم پيوند ايجاد نمايد، ساكارات كلسيم توليد مي نمايد و به همين ترتيب ساكارات دوباره مي تواند به ساكارز تبديل شده و پيوند شكسته شود. از اين خاصيت در روش قند گيري از ملاس استفاده مي شود. بدين ترتيب كه كلسيم را به ملاس مي زنند و كلسيم با ساكارز پيوند ايجاد مي نمايد و ساكارات تشكيل شده و به سه شكل تشكيل مي شود:

1- مونو كلسيم ساكارات

 2- دي كلسيم ساكارات

 3- تري كلسيم ساكارات كه به صورت نا محلول است. ( رسوب).

 مونو، دي به صورت محلول هستند كه در اثر حرارت به صورت نا محلول در مي ايند و از اين خاصيت براي قند گيري از ملاس استفاده مي شود. از مونو، دي كه به صورت نا محلول درآمده اند، ساكارز را استخراج مي نمايند. در قند گيري از ملاس فقط از كلسيم استفاده شده چون باريم و استرانسيم سمي و گران هستند.

تكنولوژي قند:

 منظور توليد قند از چغندرقند است. پس از ورود چغندر به كارخانه به دليل متفاوت بودن عيار چغندرها وزن چغندرها تعيين شده و در مرحله بعد عيار سنجي از كاميون ها صورت مي گيرد وعيار انها تعيين مي شود. چغندرها ريز قند بيشتري دارند. يكي از دستگاه هاي نمونه برداري Ripro است كه معمولا بين 50- 25 kg را نمونه برداري مي كند. كه بهتر است نمونه برداري از سه قسمت كاميون( پشت، جلو، عقب) انجام شود. اشكال اين دستگاه Ripro زخمي كردن چغندرهاست چون چغندر برش خورده خاصيت سيلو كردن كمتري دارد( چون سريع تر خراب مي شوند). به همين دليل امروزه، نمونه برداري توسط بيل هاي مكانيكي انجام مي شود و به چغندرها آسيب كمتري مي رساند.

مراحل عيار سنجي:

نحوه سنجش كيفيت خلال:

 تعريف خلال مرغوب: خلال مرغوب اولا هر چه طول خلال بيشتر باشد خلال مرغوب تراست و دوما هرچه درصد نرمي خلال كمتر باشد، خلال مرغوب تر است.

 نرمه خلال: خلال هايي كه كوچكتر يا مساوي 1cm باشند نرمه گويند. و هرچه نرمه بيشتر باشد كيفيت خلال كمتر است.

سه آزمايش براي تعيين طول خلال:

1- تعيين طول loogr خلال: طول loogr خلال را بدين صورت كه loogr از خلال را وزن كرده و به صورت طولي كنار هم مي چينيم بدون هيچ گونه فاصله، بعداز آن را متر كرده اگر بين 8- 12m بود، خلال خوبي است و اگر كمتر از 8m بود، مرغوب نمي باشد.

 2- عدد سوئدي: loogr خلال را وزن كرده، خلال هاي بزرگتر مساوي 5cm را دوباره وزن كرده و خلال هاي كوچكتر مساوي 4cm را نيز وزن نموده و اين دو عدد را برهم نموده كه بدان عدد سوئدي گويند.

( عدد سوئدي هرچه بيشتر باشد، كيفيت خلال بيشتر است)

 3- تعيين درصد نرمه: دوباره در loogr وزن خلال هاي كوچكتر از 1cm را اندازه گرفته اگر %5 كمتر بود به خلال مرغوب تر نزديك مي شويم و هرچه از %5 وزن نرمه ها بيشتر بوده، كيفيت خلال ها كمتر شده.

 ديفوزيون:

 عملي است كه در آن استخراج صورت مي گيرد. اساس كار ديفوزيون اسمز است. اسمز خاصيتي است كه در موارد تراوا، نيمه تروا استفاده دارد. اين خاصيت در حالت اينكه مواد از غلظت بيشتر به غلظت كمتر نفوذ كنند. شرايط لازم براي عمل اسمز درجه حرارت است. اگر آب و يا محيط سرد باشد، استخراج كمتر صورت مي گيرد و اگر درجه حرارت بالا رود، اسمز بهتر انجام مي گيرد. چون در سلول هايي كه شيره قند وجود دارد، خلال هاي آنها داراي سلول هاي پروتيين است و اين پروتيين تراوا نيست كه عمل اسمز را انجام دهد. لذا با افزايش دما، اين سلول ها ديواره شان به حالت تراوا و نيمه تراوا تبديل شده است. (70-75) درجه سانتيگراد.

 ديفوزيون به صورت مداوم و غير مداوم است كه در كشور ما اغلب از نوع مداوم است.

ديفوزيون مداوم: در ظرفي، خلال از يك سو، و از سوي ديگر آب اضافه مي شود و از يك سمت شربت و از سمت ديگر تفاله گرفته مي شود و جريان خلال و آب عكس هم مي باشد.

انواع ديفوزيون:

1- ديفوزيون افقي

 2- ديفوزيون عمودي( جديدترين نوع)

 3- ديفوزيون Desmet (افقي)

 4- ديفوزيون B.M.A (عمودي)

 1- ديفوزيون افقي D.P.S كه داراي دو هيليس است و اين هيليس ها با موتور مي چرخند و خلال را به ديفوزيون منتقل نموده و اين ديفوزيون به صورت افقي است با شيب 0.8 و حرارت مورد نياز (70- 75) درجه سانتيگراد. ( ديفوزيون دانماركي).

 2- ديفوزيون R.T : كه اين ديفوزيون به صورت افقي است. در اين ديفوزيون خود استوانه مي چرخد. ولي داخل اين استوانه شيارهايي وجود دارد كه ايجاد اصطكاك زياد مي نمايد. ( در قند آبكوه وجود دارد.)

 3- ديفوزيون Desmet : اين ديفوزيون از يك نوار نقاله مشيك شكل تشكيل شده كه بلژيكي است و خلال را روي آن ريخته، خلال توسط نوار نقاله حركت مي نمايد و آب به صورت دوش بر روي خلال ها پاشيده مي شود. و مقداري از قند خلال توسط آب از توري عبور مي نمايد و وارد مخزن زير توري مي شود و اين كار دوباره انجام مي شود و مخزن آخري كه آب جمع شد، شربت خام است. و از نوع افقي است.

 عوامل موثر بر ديفوزيون:

1- سيلو، اگر عمل نگهداري بر روي چغندر درست انجام نگيرد و سبب يك سري عمليات آتريماتيك شده و موجب پوسيده شدن چغندر شده و شربت بدست آمده داراي خلوص پايين است و بر روي ديفوزيون اثرات منفي مي گذارد.

 2- آب كانال: چغندر از سيلو با آب حمل مي شود و اگر آب آلوده باشد، خلال آلوده شده و ديفوزيون را آلوده مي سازد. وقتي آلودگي به داخل ديفوزيون منتقل شود و اين مقدار زياد باشد، ديفوزيون حمل مناسبي براي رشد ميكروارگانسيم ها ست و قند چغندرقند، مصرف شده و تبديل به اسيد شده و ضايعات قندي ايجاد مي نمايد.

 3- علف گير- سنگ گير: اگر علف گير نتواند علف ها را از چغندر به خوبي جدا نمايد همراه چغندر علف وارد خلال شده و وارد ديفوزيون شده و در طي عمليات اسمز كه خلال شركت دارد ناخالصي ها و علف هاهم اسمز را انجام داده و ناخالصي ها به درون شربت راه پيدا مي كنند.

 4- حوض شستشو: اگر عمل شستشو و عفوني كردن چغندر به خوبي انجام نشود بار ميكروبي بالا خواهد رفت.

 5- آسياب خلال: اگر آسياب خلال به خوبي صورت نگيرد و خلال ها در اندازه هاي دلخواه نباشند ديفوزيون و شربت گيري به خوبي صورت نخواهد گرفت.

 6- حرارت: تمام عمليات ديفوزيون بايد در حرارت(75-73) درجه سانتيگراد باشد و اگر حرارت كمتر از اين مقدار باشد عمل اسمز به خوبي انجام نخواهد شد و ديگر آن كه امكان آلودگي ديفوزيون هست.

 كشش ديفوزيون:

 مقدار شربت خام خروجي نسبت به چغندر مصرفي بهترين زمان داخل ديفوزيون 80 دقيقه است آزمايشات كلي كه در ديفوزيون انجام مي گيرد:

 1- طول loogr خلال 2- عدد سوئدي 3- درصد نرمه 4- تعيين ديژسيون

 5- تعيين آب تازه ورودي به ديفوزيون 6- pH آب تازه (5.8- 5.5) 7- pH آب تفاله 8- pH شربت خام ( 2/6- 6)

9- بريكس شربت خام (17-12) ۱۰- نيپراسيون شربت خام 11- كوشيان يا درصد خلوص ۱۲- خاكستر شربت خام

۱۳- انورت شربت خام ۱۴- درصد تفاله پرس شده ۱۵- ماده خشك تفاله پرس شده ۱۶- ماده خشك خلال

 ۱۷- تعيين مارك و خاكستر خلال

 خصوصيات شربت خام خروجي از ديفوزيون:

1- رنگ خاكستري مايع به سياه كه به علت انجام واكنش هاي آنزيمي است كه در مرحله تصفيه از بين مي رود.

 2- بريكس شربت خام كه در حدود 17- 12 است.

 3- در صد خلوص كوشيان 87- 87 است.

4- PH شربت خام بايد 2/6-6 باشد چون درصد خلوص اين شربت كم است به صورت كريستال در نيامده و بنابراين شربت را تصفيه نماييم.

روش هاي تصفيه:

بهترين روش تصفيه روش شيميايي است و در اين روش يكي از مواد شيرآهك است كه اين شيرآهك مواد غير قندي داخل شربت را رسوب داده و بدين ترتيب درصد خلوص شربت بالا مي رود. و بعداز جذب شيرآهك، شربت بايد از شيرآهك جدا شود و براي جدا كردن از CO2 استفاده كرده و شيرآهك به صورت Caco3 از شربت خارج مي شود.

 بعداز آن كه عمل تصفيه انجام شد. سولفيتاسيون انجام شده:

اضافه كردن سولفيد يا گاز SO2 است كه نتايج زير را حاصل نمايد.

 1- تنظيم PH : چون SO2 حالت اسيدي دارد حالت قليايي شربت را خنثي مي كند.

 2- SO2 حالت رنگ بري دارد و باعث كاهش رنگ شربت شده.

 3- از تشكيل رنگ در مرحله اوپراسيون جلوگيري مي نمايد.

 اوپراسيون:

هدف از انجام اين مرحله تغليظ شربت است و به معناي حرارت دادن ماده غذايي جهت تغليظ كه از حالت قهوه اي شدن يا ( مايلار: واكنش بين آسيد آمينه و ازت) جلوگيري مي نمايد و بريكس را كه 17-B 60 مي رساند.

 مرحله پخت: ( كريستاليزا سيون)

نگاهی اجمالی و کلی به مراحل فرایند تولید قند و شکر از چغندر قند

قبل از ورود به مباحث اصلی- این نیاز وجود دارد که شناخت کلی از مراحل تولید قند و شکر وجود داشته باشد . همان طور که در نمودار ۱-۱ مشاهده می شود خلاصه ای از این مراحل را بدون ذکر جزپیلات می توان به صورت زیر بیان کرد قابل ذکر است که خطوط تولید درکارخانه هایقند کم و بیش با هم تفاوتهایی دارند اما سعی بر ان است که متداولترینروشها و خطوط تولید در کارخانه های ایران مبنای توضیحات باشد

۱- کاشت داشت و برداشت چغندر

چغندر قندهای رسیده و سالم - اماده برداشت هستند و معمولا بعد از حمل به کارخانه سر و دم انها قطع شده و بهتر است که تا حد امکان عاری از مواد خارجی باشد

۲- تحویل دادن چغندر قند به کارخانه

چغندر ها معمولا با کامیون به کارخانه حمل شده و پس از توزین کامیون همراه با محموله ان در قسمت توزین کامیون همراه با محموله ان در قسمت توزین - کامیون به قسمت عیار سنجی رفته و با دستگاه مخصوص از چغندر ها نمونه برداری می شود تا در صد قند ( عیار ) نمونه های اندازه گیری شود . پرداخت قیمت چغندر بر اساس وزن خالص چغندر و در صد قند ان و همچنین با توجه به در صد افتوزنی مربوط به خاک و گل و یایر نا خالصیهای همراه چغندر - انجام می شود

۳- تخلیه چغندر و نگهداری ان در سیلو :

پس از تخلیه محتویات کامیون توسط دستگاه تخلیه در سیلو - چغندر ها باید تا زمان مصرف در سیلو نگهپاری شوند . باید از نگهداری طولانی مدت چغندر قند در سیلو اجتناب کرد- زیرا چغندر در سیلو با پدیده افت وزن و ضایعات قندی در اثر از تنفس و فساد میکروبی مواجه است .

۴- انتقال چغندر به محل فرایند

غالبا برای انتقال چغندر از سیلو به محل فرایند از جریان اب استفاده می شود  در ضمن انتقال اعمالی مانند سنگ گیری و علف گیری نیز انجام می شود

۵- شستشو ی چغندر

شستشوی چغندر با استفاده از اب و دستگاههای شستشو به شکل نیم استوانه انجام می شود که در انها با حرکت بازوهای گردان و ساییدن چغندر ها بهم عمل شستشو صورت می گیرد

۶- تحیه خلال چغندر (   )     

برای تسهیل استخراج قند از چغندر لازم است که انرا بصورت رشته های باریکی  به نام خلال در اورد این کار در دستگاهی معروف به اسیاب خلال (  ) صورت می گیرد اندازه و شکل و ضخامت خلالها بر راندمان عصاره گیری از انها تاثیر زیاد دارد از خلالهای تولیدی نمونه برداری شده و در صد قند انها طی ازمایشی که اصطلاحا دیژسیون (  ) خوانده می شود اندازه گیری می گردد خلالها قبل از ورود به مرحله بعد با ترازوهای مخصوصی توزین می شود لذا با داشتن وزن و در صد قند انها می توان مقدار قند وارد شده به فرایند را تعیین کرد

۷- استخراج قند از خلال (   )

به این مرحله شربت گیری - عصاره گیری -دیفوزیون (   ) نیز گفته می شوند عمل استخراج قند از خلال در دستگاه دیفزیون یا دیفیوزر (   ) و یا استفاده از خاصیت انتشار و فشار اسمزی که مربوط به اختلاف غلظت در داخل و خارج از سلولهای خلال است صورت می گیرد برای خروج  بهتر مواد قندی از خلال از حرارت و بهم زدن نیز کمک گرفته می شود معمولا در دیفیوزر اب گرم و خلال در دو جهت مخالف هم حرکت کرده و مواد قندی به تدریج از خلال استخراج می شود و در نهایت از یک طرف دستگاه شربت خام و از طرف دیگر تفاله (  ) خارج می شود تفاله در حقیقت خلالی است که قند موجود در ان تا حد امکان گرفته شده است البته معمولا مقدار کمی در ان باقی می ماند که جزو ضایعات قندی کارخانه محسوب می شود

۸- خشک کردن تفاله

تفاله تر خروجی از دیفیوز تحت فشار قرار گرفته و مقدار زیادی از اب ان که محتوی مواد قندی است جدا شده و مجددا به دیفیوزر بازگشت داده می شود تفاله حاصل بنام تفاله تر پرس شده (تفاله) خوانده می شود

که می تواند مستقیما به فروش رفته و به مصرف خوراک دام برسد و با اینکه به قسمت تفاله خشک کنی منتقل شده و در انجا به تفاله خشک تبدیل شود که بعنوان خوراک دام مصرف دارد برای افزایش ارزش تغذیه ای تفاله برای دام اغلب به ان ملاس نیز زده می شود

۹- تصفیه شربت خام ( )

شربت خام خروجی از دیفیوزر رنگ خاکستری متمایل به سبز داشته و ناخالصی زیادی دارد لذا باید انرا تصفیه کرد در متداولترین روش تصفیه شربت خام از شیر اهک و گاز کربنیک برای جدا سازی ناخالصیها استفاده می شود در این روش مراحل ذیل وجود دارد

   الف- تهیه شیر اهک (   ) و گاز کربنیک

این عمل در کوره اهک انجام می شود و سنگ اهک (  ) را با استفاده از حرارت به اهک (  ) و گاز کربنیک (  ) تبدیل می کنند با حل کردن اهک در اب شیر اهک (   ) بدست می اید که همراه با گاز کربنیک در تصفیه شربت خام بکار می رود

ب- زدن شیر اهک  به شربت (  ) یا دفکاسیون (  )

زردن شیر اهک به  شربت خام معمولا در دو مرحله انجام می شود ابتدا اهک زدن مقدماتی (   )یا پرشولاژ (  ) که حدود ۰.۱ اهک مصرفی به شربت زده می شود و بعد مرحله اهک زدن اصلی یا شولاژ (   ) که بقیه اهک لازم بصورت شیر اهک به شربت خام  زده می شود اهک با ناخالصی های موجود در  شربت خام واکنش داده و ایجاد ترکیبات کلسیوم می کند اغلب ایتن ترکیبات اماده رسوب کردن و جدا سازی از شربت هستند

ج- زدن گاز کربنیک به شربت

به این فرایند کربناسیون (  ) یا اشباع یا ساتراسیون (  ) یا کربناتاسیون ( ) نیز گفته می شود در این قسمت به شربت  اهک خورده اغلب طی دو مرحله یعنی کربناسیون یک و کربناسیون دو گاز کربنیک میزنند در نتیجه در اثر ترکیب شدن اهک موجود در شربت و گاز کربنیک ایجاد کربنات کلسیوم می شود کربنات کلسیوم ضمن رسوب کردن مقدر زیادی از ناخالصی های شربت را  رسوب داده و جدا سازی می کند

     
  د- صاف کردن

پس از زدن گاز کربنیک به شربت در مرحله کربناسیون یک مقداری از نا خالصی های شربت به همراه کربنات کلسیوم شروع به رسوب کردن میکند این شربت به دستگاه ته نشین سازی که دکانتور ( ) یا کلاریفایر ( ) نیز خوانده می شود انتقال یافته و مواد رسوبی ان جدا می شوند به این رسوبات اصطلاحا گل گفته می شود شربت بدست امده از بالای دکانتو به رحله بعدی ( کربناسیون ۲) می رود و گل ته نشین شده که مقداری قند دارد به دستگاه صافی تحت خلا می رود  و مقداری از مواد قندی جدا سازی شده و گل باقی مانده برروی صافی خلا گرچه هنوز مقدار اندکی قند دارد اما این گل را به خارج از کارخانه حمل کرده و قند باقی مانده در ان به عنوان ضایعات قندی به گل به حساب می اید شربتی که به کربناسون دوم رفته پس از زدن گاز کربنیک به ان مجددا د ر صافی های دیگری صاف شده و در نهایت شربت رقیق ( )تصفیه شده بدست می اید مراحل تصفیه بیان شده را تصفیه کلاسیک نیز می گویند

که با روشهای معمول در بعضی کارخانه ها ممکن است تفاوت هایی داشته باشد برا ی مثال در بعضی دیگر از کارخانه ها عمل اهک زدن و گاز زدن به شربت بصورت همزمان و در یک جا انجام می شود که به ان فرایند دفکو کربناسیون (  ) می گویند و یا در برخی از سیستم های تصفیه ممکن است قبل از کربناسیون دوم مجددا مقدا ر اندکی شیر اهک به شربت زده شود که به ان اهک زنی مجدد ( ) گفته می شود

ه-سولفیتاسیون ()و رنگبری شرب


در برخی کارخانه ها برای کاهش رنگ شربت به ان گاز () یا ترکیبات دیگر گوگرد دار زده می شود و شربت رنک روشنتری پیدا می کند  ممکن است از روشهای دیگر رنگبری مانند کاربرد زغال فعال نیز استفاده شود پس از تصفیه شربت خام درجه خلوس ( ) شربت افزایش پیدا می کند درجه خلوس با واژه های دیگری مانند درجه تمییزی و کسیان ( ) نیز مطرح می شود و منظور از ان معولا نسبت در صد قند ( ) به در صد مواد جامد محلول یا بریکس () در شربت می باشد برای مثال شربت خام ا ز حدود ۸۸- ۸۵ در صد پس از تصفیه به حدود ۹۰٪  یا بیشتر در شربت رقیق می رسد

۱۰- تغلیظ شربت یا اواپراسیون( )

شربت رقیق غلضت کمی دارد و در صد مواد جامد ان برای مثال حدود ۱۳-۱۲ در صد است لذا باید انرا غلیظ کرد اینکار در دستگاههای تغلیظ کننده و اواپراتور () با استفاده از بخار انجام می شود به منظور کاهش هیدرولیز قند و تغییر رنگ شربت تحت تاثیر حرارت بالا و همچنین برای صرفه جویی در مصرف انرژی عمل تغلیظ شربت در سیستمهای تغلیظ چند مرحله ای و تحت خلا در دمای پایین تری انجام می شود  در نهایت بریکس شربت غلیظ )( برای مثال تا حدود ۶۰٪ می رسد

 در مرحله كريستاليزاسيون شربت به صورت كريستال درآمده و راندمان كريستال را بالا مي برد. كريستاليزاسيون به دو روش صورت مي گيرد:

 1- روش حرارت دادن – تبخير كردن و رساندن محلول به حالت اشباع و فوق اشباع

 2- با استفاده از سرد كردن از هر دو روش در صنعت قند استفاده مي شود.

عمل كريستاليزاسيون در دستگاهي به نام آپارات انجام مي شود. در كريستاليزاسيون بايد شربت گرم و تغليظ شود در زير لوله ها مبدل هاي حرارتي وجود دارند. و يك لوله بزرگتر در وسط آن قرار دارد داخل لوله ها شربت حركت نموده و از پشت لوله بخار مي گذرد و شربت شروع به جوشش مي نمايد.

 خصوصيات پخت توسط آپارات:

1- لوله هاي آپارات بزرگتر هستند تا بتوانند ميزان شربت بيشتري را عبور دهند.

 2- آپارات ها به صورت back ( ناپيوسته) حركت مي كنند و شربت در داخل لوله حركت رفت و برگشتي دارد تا بتواند به حالت اشباع و فوق اشباع برسد.

 3- آپارات هاي پخت تحت خلاء اند و در خلاء نقطه جوش پايين مي آيد و در درجه حرارت كم، مايع شروع به جوشش مي نمايد و شربت با حرارت كم نمي سوزد و به جوش آمده و ضايعات قندي كم شده.

 بخار را باز كرده تا شربت شروع به جوشش نمايد و بعد خلاء را ايجاد نموده و شير را باز كرده تا مخزن پر از شربت شود و بعد مدت زماني صبر كرده تا شربت به حالت اشباع و فوق اشباع برسد اما اين حالت براي كريستال زدن كافي نيست و بايد براي آن شرايطي را ايجاد نماييم و به دو روش مي توان اين شرايط را ايجاد نمود.

1- بعداز آنكه مخلوط به حالت اشباع رسيد به آن پودر شكر اضافه نموده تا كريستال تشكيل شود.

 2- شوك هواست. محيط آپارات تحت خلاء است هواي خلاء را قطع نموده و فشار هوا در آن ايجاد كرد و اين اختلاف فشار باعث تشكيل كريستال مي شود استفاده از پودر شكر بهتراست چون كريستال ها يكنواخت و يك اندازه است به شرط آن كه پودر قند به تمامي مخزن به يك اندازه برسد وگرنه كريستال ها ريز خواهند شد.

سه روش در كريستاليزاسيون وجود دارد: ( روش هاي كريستاليزاسيون)

1- آپارات پخت I

۲- آپارات پخت II

۳- آپارات پخت III

آپارات پخت I :

 شربت غليظ را وارد آپارات پخت I كرده تا شربت بجوشد و به فوق اشباع برسد و بعد پودر شكر را اضافه نموده و در مرحله بعد شير تخليه را باز نموده و پخت را تخليه نموده و وارد رفريژرانت كرده كه در واقع سرد كننده است و در عمل كريستال ها را حرارتش را كم كرده و در حقيقت ادامه كريستاليزاسيون است و بخشي ديگر از كريستال ها در اين مرحله تشكيل شده. درجه حرارت پخت 80- 75 درجه سانتيگراد است و در رفريژرانت دما را به 45-40 درجه سانتيگراد رسانده مي شود.

 رفريژرانت يك مخزن مكعب مستطيل است كه در آن همزني وجود دارد كه به طور يكنواخت شربت را سرد مي نمايد و با سرعت مشخصي مي چرخد، چون اگر سرعت چرخش زياد باشد كريستال ها حل مي شوند. و بعداز رفريژرانت شكرها وارد سانتريفوژ شده.

 سانتريفوژ:

يك سبد توري شكل است كه پخت داخل آن ريخته شده و از اين توري ها به علت سرعت زياد پس آب خارج شده و شكر روي توري باقي مي ماند و بدان پس آب ضعيف گويند. كريستال روي توري با آب شسته مي شوند تا رنگي كه روي سطح كريستال هاست از بين برود و بعداز شستشو با آب از نازل بخار استفاده كرده تا اگر آبي بر روي سطح كريستال ها مانده خارج شود و به آبي كه بر روي كريستال ها ريخته مي شود و از توري خارج مي شود، پس آب قوي گويند زيرا مقداري از كريستال را در خود حل مي نمايد و در صد خلوص بالايي دارد. بعداز بخار زدن دستگاه را خاموش كرده و از دريچه زير سانتريفوژ شكرها خارج مي شوند. شكري كه از آپارات I حاصل شده است، شكر درجه 1 است و اين شكر را وارد خشك كن كرده و رطوبت آن را كم كرده و بعد دسته بندي و به انبار فرستاده و اگر به خواهيم از اين شكر قند تهيه كنيم وارد حل كن شكر كرده و بدان آب اضافه نموده و از آن محلولي تهيه مي شود كه Bx=60 و كلرس I نام دارد و اين محلول را وارد قند سازي نموده.

 آپارات II

تمام شكر به كريستال تبديل نشده و در پس آب مقدار زيادي شكر داريم و اين پس آب ضعيف را به عنوان خوراك در آپارات پخت II وارد مي كنيم. كه از لحاظ شكل و نحوه كار با آپارات I يكسان است و دوباره مواد را حرارت داده و بعد به رفريژرانت برده و خنك نموده وبه سانتريفوژ انتقال داده و دوباره پس آب و شكري، به دست آمده كه بدان شكر درجه 2 مي گوييم كه زردرنگ است و بايد درصد خلوص آن را بالا ببريم و شكر را به ظرف شكر حل كن فرستاده و با آب حل نموده و محلولي با Bx=60 كه به نام كلرس II است. اين محلول را از صافي عبور داده و دوباره وارد آپارات پخت I نموده و مراحل را ادامه داده تا شكر درجه 1 حاصل شود.

 آپارات III

در كريستال آپارات II هم يك مقددار پس آب داريم كه شكر حل شده درآن است بنابراين پس آب II را به عنوان خوراك به پخت III فرستاده و در اين پخت شكري به دست آمده كه كاملا قهوه اي است و خلوص آن بسيار پايين است و بدان شكر درجه 3 گويند.

پس آب به دست آمده از سانتريفوژ III ملاس است و ديگر كريستاليزاسيون را بر روي آن انجام نداده چون مقرون به صرفه نيست و از روش هاي ديگر استفاده نموده .

مرحله قند سازي:

قند حبه:

 براي توليد قند از شكر درجه 1 استفاده نموده. ابتدا شكر را با آب در حل كن مخلوط كرده و شربتي به نام كلروس I با Brx=60 توليد نموده. شربت بايد رنگش شفاف تر و سفيد تر باشد( چون قند از شكر سفيدتر است) و براي گرفتن رنگ از محلول از رنگبري استفاده نموده. رنگبري به دو روش استفاده مي شود:

 1- زغال اكتيو+خاك فيل

2- استفاده از رنگبر زرين.

 بعداز آن كه محلول را از اين دو مواد عبور داديم در مرحله بعد بايد زغال ها را از شربت جدا نماييم و شربت را از صافي هاي صفحه اي شكلي تحت فشار عبور داده و در اثر دو بار صاف كردن كلرس شفافي را بدست آورده. با اين كلرس شفاف حال بايد آپارات پخت قند را انجام دهيم. آپارات قند مانند آپارات پخت شكر است. با اين تفاوت كه مدت زمان پخت كمتر است. چون Brx=60 و خلوص آن بيشتر است و بعداز پخت، محلول وارد رفريژرانت شده و در ادامه فرآيند كريستاليزايون صورت گرفته و آن را به داخل سانتريفوژ هدايت كرده و در سانتريفوژ پساب را جدا نموده و پساب به عنوان خوراك وارد آپارات I شده كه در اين مرحله شكر سفيد توليد شده و شكر فوق كه به صورت مرطوب است پرس نموده و صورت قالب هاي 1cm درآورده. كريستال هاب قند حبه يكنواخت نيست بلكه در اثر فشار كريستال هاي شكر در كنار هم قرار گرفته. درجه حرارت خشك كن 75-70 درجه است.

 قندكله:

دراين قسمت براي تهيه قند قند كله، پخت را وارد ملاكسور نموده، ملاكسور مخزني است كه داراي همزن مي باشد و زيرآن شير خروج شربت است كه دماي پخت را پايين آورده و به نوعي عمل رفريژرانت را انجام مي دهد. كه از طريق ملاكسور قالب هاي قندسازي پرشده كه عمل پركردن قالب ها به صورت قرار دادن قالب ها درون واگن صورت مي گيرد كه بدين قند، قند سبز گويند، چون هيچ گونه سانتريفوژي بعداز عمل پخت بر روي آن انجام نشده و پخت مستقيما وارد قالب شده و رنگ آن به صورت سبز است.

 اين واگن هاي حاوي قالب هاي قند وارد گرم خانه مي شوند كه در حدود 3-4 ساعت در اين مكان باقي مي مانند. در گرم خانه ادامه كريستاليزاسيون صورت مي گيرد. حرارت گرم خانه حدود 35-30 درجه است و نياز به سيستم حرارتي نداريم چون خود پخت گرم است و حرارت گرمخانه را تامين مي نمايد در گرم خانه توسط كارگران روي قالب ها اعمالي را انجام مي دهند. از جمله پخت را كارد مي زنند و اين هم زدن داراي 2 حسن است:

 1- به خاطر اين كه هواي داخل قالب را خارج نموده در غير اين صورت در قالب حفره ايجاد مي نمايد.

 2- مخلوط كردن كريستال ها.

بعداز كارد زدن حدود 30 دقيقه تا 1 ساعت با قاشق پخت را هم مي زنند. بعداز اين مرحله بوسيله يك گوشت كوب به قالب ها ضربه مي زنند تا تجمع كريستال ها در نوك كله باشد و به همين دليل نوك كله سخت است و بعداز گرم خانه وارد سردخانه شده و دما در آن 17-20 درجه و در حدود 3-4 ساعت درآن باقي مي ماند و ادامه كريستاليزاسيون صورت مي گيرد. عمل سردسازي توسط كولر و سردكننده ها صورت مي پذيرد و در سردخانه عمل چنگال زني صورت مي گيرد كه ته قند پخت شده را خراش مي دهند تا پساب ها در ته قند قرار گيرند و همچنين هوا از آن عبور نمايد و بعد پخت را به سانتريفوژ برده تا پساب را ازآن خارج نمايند. و اين پساب از سوراخ ته قند خارج مي شود و در حدود 20 دقيقه اين عمل انجام مي گيرد در اين مرحله نمي توانيم از آب يراي شستن كريستال ها استفاده نماييم چون آنها را از هم جدا مي نمايد و براي شستن از شربت نيكول كه از قند تهيه مي شود استفاده مي نماييم. درصد خلوص قند 260 است و بعداز سانتريفوژ قند كاملا سفيد شده و پساب خارجي زرد رنگ است و بعد به خشك كن برده شده و بعد بسته بندي انجام مي گيرد.

تثبيت ازت به روش همياری
ارسال شده توسط سیدمهدی شمس تاریخ ارسال : دوشنبه ۱۳۸٦/٩/۱٢

كودهاي بيولوژيك كه با استفاده از ميكروارگانيسم هاي مفيد خاك توليد مي شوند در سالهاي اخير مورد توجه بيشتري قرار گرفته اند. مشكلات اقتصادي ناشي از افزايش رو به رشد بهاي كودهاي شيميايي از يك سو و مسائل زيست محيطي مرتبط با مصرف غير اصولي اين كودها از قبيل ايجاد آلودگيهاي محيطي. افت سطح حاصلخيزي خاك و كاهش كيفيت محصولات از سوي ديگر، موجبات اين حسن توجه را فراهم آورده اند.

تلاش براي بهره گيري از سيستم هاي بيولوژيك تثبيت كننده ازت به عنوان مناسبترين جايگزين براي كودهاي ازتي ابعاد گسترده تري يافته و جلوه هاي روشني از امكان تحقق آرمان ديرينه محققان بري استفاده از اين پديده مفيد در كشت محصولات استراتژيك مانند انواع غلات ظاهر شده است.يكي از روشهاي توليد كودهاي بيولويك استفاده از باكتريهاي هميار(Associative) است.
همياري بين باكتريها وگياهان كه همياري همزيستي(
Associative Symbiosis) نيز ناميده مي شود به معني ارتباط متقابلا مفيد بين باكتريها و گياهان بدون تشكبل اندام همزيستي خاص مي باشد. پتانسيل واقعي تثبيت ازت به اين روش در حدي است كه مي تواند تا 50 درصد از ازت مورد نياز گياه را تامين
نمايد.

دلايل تثبيت ازت به روش همياري
- افزايش ارت كل تثبيت شده در بعضي مناطق كه تثبيت ازت به روش همياري مي تواند بهترين دليل براي اين افزايش باشد ؛
- احياي استيلن به اتيلن توسط قطعات ريشه، ريشه و خاك اطراف آن و همچنين توسط گياه دست نخورده ؛
- وارد شدن 15
Nاز 15N2به بعضي گياهان.

انواع همياري :
1- همياريهاي فيلوسفري
فيلوسفر(سطح برگ گياهان) به دليل عرضه رطوبت وتركيبات مختلفي از جمله كربوهيدراتها، جايگاه مناسبي براي فعاليت بعضي ميكروارگانيسمها به شمار مي رود. باكتريهاي گرم منفي وحاوي رنگدانه هاي زرد و مخمرها در فيلوسفر فراوان تر هستند. بعضي ازباكتريهاي هتروتروف و سيانوباكتريهاي موجود در سطح برگ مي توانند ازت مولكولي هوا را تثبيت كنند. اين باكتريها از انواع هوازي ، بيهوازي و هتروتروفهاي اختياري هستند.
گياهان ميزبان از جنسهاي مختلف گياهي بوده و از نظر جغرافيايي در تمام نقاط دنيا پراكنده هستند ولي به دليل بالا بودن ميزان رطوبت در مناطق حاره ، فيلوسفر گياهان اين مناطق شرايط مناسب تري را براي فعاليت ميكروارگانيسمهاي تثبيت كننده ازت فراهم مي كند. باكتريهاي تثبيت كننده ازت در فيلوسفربيشترمتعلق به خانواده انتروباكترياسه و ازتوباكترياسه هستند. ميزان تثبيت ازت توسط اين همياري در حد چند كيلوگرم در هكتار برآورد شده است.
2- همياريهاي ريزوسفري
همياري بين باكتريهاي تثبيت كننده ازت به روش همياري و گياهان ميزبان بدون تشكيل اندام تمايز يافته خاصي در ريشه اين گياهان صورت مي گيرد. باكتريهاي هميار ، علاوه بر تثبيت ازت مي توانند با ترشح مواد محرك رشد باعث افزايش رشد گياه شوند. اولين مورد همياري بين باكتريها و گياهان در سال 1972 ميان باكتري ازتوباكتر پاسپالي و گياه پاسپالوم نوتاتوم گزارش گرديد. برآورد شده است كه اين باكتري مي تواند در همياري با گياه ميزبان ساليانه تا 90 كيلوگرم در هكتار ازت تثبيت نمايد. همچنين مشخص شده است كه مقادير قابل توجهي ازت در اراضي كشاورزي مناطق گرمسير(حاره) مخصوصا در كشتزارهاي برنج و نيشكرو همچنين در مراتع تثبيت مي شود و بررسيها نشان داده است كه گياه برنج مي تواند 20 تا 30 درصد از نياز ازتي خود را از طريق تثبيت بيولوژيك ازت تامين نمايد.
بعد از كشف همياري بين باكتري ازتوباكتر پاسپالي و گياه پاسپالوم نوتاتوم ، همياري بين باكتريها وگراسهاي علفي و غلات در زيست ـ بومهاي طبيعي و كشاورزي در حد وسيعي مورد مطالعه قرار گرفت. اين مطالعات منجر به شناسايي جنسها و گونه هاي جديدي از باكتريهاي تثبيت كننده ازت مانند ازوسپيريلوم ،كلبسيلا ، هرباسپيريلوم ، انتروباكتر ، اروينيا ، باسيلوس ، استوباكتر و باكتريهاي شبه سودوموناس گرديد( جدول 1 ). از اين باكتريها ، مهمترين باكتري كه در سالهاي اخير توجه زيادي را به خود جلب كرده است باكتري ازوسپيريلوم مي باشد.

جدول 1 - مهمترين باكتريهاي تثبيت كننده ازت به روش همياري با گياهان غير لگوم.

جنس و گونه باكتري گياه ميزبان منبع
ازوسپيريلوم
ازوسپيريلوم ليپوفروم
ازوسپيريلوم برازيلنس
ازوسپيريلوم آمازوننس
ازوسپيريلوم هالوپريفرنس گرامينه ها
برنج ، سورگوم ، ذرت
نيشكر ، گراسها

همياري باكتريهاي جنس ازوسپيريلوم و گياهان

اكولوژي و گياهان ميزبان
ازوسپيريلوم يكي از مهمترين ميكروارگانيسم هاي تثبيت كننده ازت در مناطق گرمسير مي باشد. اين باكتري با گياهان تك لپه اي مختلفي از جمله غلات مهم زراعي مانند گندم، برنج، ذرت و گياهان ديگر مانند سورگوم، نيشكر، ارزن، چاودار و گراسهاي علفي مانند ديجيتاريا و كالار گراس و همچنين با تعدادي از گياهان دو لپه اي بصورت همياري زيست مي كند. پراكنش جغرافيايي ازوسپيريلوم بسيار گسترده مي باشد، بطوريكه وجود اين باكتري در خاك و ريشه گياهان مناطق معتدل، سرد و گرمسير دنيا گزارش شده است ولي فراواني آن در مناطق گرمسير بيشتر است.

طبقه بندي
باكتريهاي جنس ازوسپيريلوم از خانواده اسپيريلاسه مي باشد. جنسهاي ديگر اين خانواده آكواسپيريلوم ، هرباسپيريلوم و كامپيلوباكتر هستند. در مورد تاريخچه بايد گفت كه در سال 1922 بيجرينك باكتري جديدي كشف كرد و ابتدا آن را ازتوباكتر اسپيريلوم ناميد ولي در سال 1925 نام آن را به اسپيريلوم ليپوفروم تغيير داد. توانايي تثبيت ازت توسط اين باكتري در سال 1963 بوسيله بكينگ با روش ايزوتوپي 15
N مشخص گرديد. در سال 1978 تاراند و همكاران با تعيين درصد مولي گوانين و سيتوزين DNA باكتري ، نام ازوسپيريلوم را براي اين جنس پيشنهاد كردند زيرا درصد مولي گوانين و سيتوزين DNA
اين باكتري برابر 71-69 بدست آمد كه بسيار بيشتر از درصد مربوط به جنس اسپيريلوم بود.
تاكنون بر اساس خصوصيات ظاهري و قرابت ژنتيكي، پنج گونه ازباكتريهاي اين جنس به نامهاي برازيلنس، ليپوفروم، آمازوننس، هالوپريفرنس و ايراكنس شناسايي شده و مورد تاييد قرار گرفته است.

تثبيت ازت به روش همياري
ارسال شده توسط سیدمهدی شمس تاریخ ارسال : دوشنبه ۱۳۸٦/٩/۱٢

تثبيت ازت به روش همياري
(Associative N2 Fixation)
دكتر محمدجواد روستا، استاديار مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي فارس

مقدمه
كودهاي بيولوژيك كه با استفاده از ميكروارگانيسم هاي مفيد خاك توليد مي شوند در سالهاي اخير مورد توجه بيشتري قرار گرفته اند. مشكلات اقتصادي ناشي از افزايش رو به رشد بهاي كودهاي شيميايي از يك سو و مسائل زيست محيطي مرتبط با مصرف غير اصولي اين كودها از قبيل ايجاد آلودگيهاي محيطي. افت سطح حاصلخيزي خاك و كاهش كيفيت محصولات از سوي ديگر، موجبات اين حسن توجه را فراهم آورده اند. تلاش براي بهره گيري از سيستم هاي بيولوژيك تثبيت كننده ازت به عنوان مناسبترين جايگزين براي كودهاي ازتي ابعاد گسترده تري يافته و جلوه هاي روشني از امكان تحقق آرمان ديرينه محققان بري استفاده از اين پديده مفيد در كشت محصولات استراتژيك مانند انواع غلات ظاهر شده است.يكي از روشهاي توليد كودهاي بيولويك استفاده از باكتريهاي هميار(Associative) است.
همياري بين باكتريها وگياهان كه همياري همزيستي(Associative Symbiosis) نيز ناميده مي شود به معني ارتباط متقابلا مفيد بين باكتريها و گياهان بدون تشكبل اندام همزيستي خاص مي باشد. پتانسيل واقعي تثبيت ازت به اين روش در حدي است كه مي تواند تا 50 درصد از ازت مورد نياز گياه را تامين
نمايد.

دلايل تثبيت ازت به روش همياري

- افزايش ارت كل تثبيت شده در بعضي مناطق كه تثبيت ازت به روش همياري مي تواند بهترين دليل براي اين افزايش باشد ؛
- احياي استيلن به اتيلن توسط قطعات ريشه، ريشه و خاك اطراف آن و همچنين توسط گياه دست نخورده ؛
- وارد شدن 15Nاز 15N2به بعضي گياهان.

انواع همياري :
1- همياريهاي فيلوسفري
فيلوسفر(سطح برگ گياهان) به دليل عرضه رطوبت وتركيبات مختلفي از جمله كربوهيدراتها، جايگاه مناسبي براي فعاليت بعضي ميكروارگانيسمها به شمار مي رود. باكتريهاي گرم منفي وحاوي رنگدانه هاي زرد و مخمرها در فيلوسفر فراوان تر هستند. بعضي ازباكتريهاي هتروتروف و سيانوباكتريهاي موجود در سطح برگ مي توانند ازت مولكولي هوا را تثبيت كنند. اين باكتريها از انواع هوازي ، بيهوازي و هتروتروفهاي اختياري هستند.
گياهان ميزبان از جنسهاي مختلف گياهي بوده و از نظر جغرافيايي در تمام نقاط دنيا پراكنده هستند ولي به دليل بالا بودن ميزان رطوبت در مناطق حاره ، فيلوسفر گياهان اين مناطق شرايط مناسب تري را براي فعاليت ميكروارگانيسمهاي تثبيت كننده ازت فراهم مي كند. باكتريهاي تثبيت كننده ازت در فيلوسفربيشترمتعلق به خانواده انتروباكترياسه و ازتوباكترياسه هستند. ميزان تثبيت ازت توسط اين همياري در حد چند كيلوگرم در هكتار برآورد شده است.
2- همياريهاي ريزوسفري
همياري بين باكتريهاي تثبيت كننده ازت به روش همياري و گياهان ميزبان بدون تشكيل اندام تمايز يافته خاصي در ريشه اين گياهان صورت مي گيرد. باكتريهاي هميار ، علاوه بر تثبيت ازت مي توانند با ترشح مواد محرك رشد باعث افزايش رشد گياه شوند. اولين مورد همياري بين باكتريها و گياهان در سال 1972 ميان باكتري ازتوباكتر پاسپالي و گياه پاسپالوم نوتاتوم گزارش گرديد. برآورد شده است كه اين باكتري مي تواند در همياري با گياه ميزبان ساليانه تا 90 كيلوگرم در هكتار ازت تثبيت نمايد. همچنين مشخص شده است كه مقادير قابل توجهي ازت در اراضي كشاورزي مناطق گرمسير(حاره) مخصوصا در كشتزارهاي برنج و نيشكرو همچنين در مراتع تثبيت مي شود و بررسيها نشان داده است كه گياه برنج مي تواند 20 تا 30 درصد از نياز ازتي خود را از طريق تثبيت بيولوژيك ازت تامين نمايد.
بعد از كشف همياري بين باكتري ازتوباكتر پاسپالي و گياه پاسپالوم نوتاتوم ، همياري بين باكتريها وگراسهاي علفي و غلات در زيست ـ بومهاي طبيعي و كشاورزي در حد وسيعي مورد مطالعه قرار گرفت. اين مطالعات منجر به شناسايي جنسها و گونه هاي جديدي از باكتريهاي تثبيت كننده ازت مانند ازوسپيريلوم ،كلبسيلا ، هرباسپيريلوم ، انتروباكتر ، اروينيا ، باسيلوس ، استوباكتر و باكتريهاي شبه سودوموناس گرديد( جدول 1 ). از اين باكتريها ، مهمترين باكتري كه در سالهاي اخير توجه زيادي را به خود جلب كرده است باكتري ازوسپيريلوم مي باشد.

جدول 1 - مهمترين باكتريهاي تثبيت كننده ازت به روش همياري با گياهان غير لگوم.

جنس و گونه باكتريگياه ميزبانمنبع
ازوسپيريلوم
ازوسپيريلوم ليپوفروم
ازوسپيريلوم برازيلنس
ازوسپيريلوم آمازوننس
ازوسپيريلوم هالوپريفرنس

گرامينه ها
برنج ، سورگوم ، ذرت
نيشكر ، گراسها

كالار گراس

 دوبرينر و همكاران ، 1988

 

هرباسپيريلوم سروپديكا   
باسيلوس پلي ميكساگراسها و غلات 
استوباكتر نيتروكاپتانسنيشكر 
انتروباكتر
انتروباكتر آگلومرانس
انتروباكتر كلوآسه
انتروباكتر آيروژنز

گرامينه ها
گندم ، جو ، انواع چاودار برنج

 
انتروباكتر و كلبسيلاگراسها و غلاتكورهونن و همكاران،1989
كلبسيلا
كلبسيلا پلنتي كولا
كلبسيلا اكسي توكا
 برنج
برنج
ريزوسفر برنج
 يو و همكاران، 1986

يوزومي و همكاران، 1984
انتروباكتر و كلبسيلاگراسها و غلاتكورهونن و همكاران،1989
سودوموناسبرنجواتاناب و همكاران، 1987
آلكالي ژنز فيكاليسبرنجيو و همكاران، 1988

همياري باكتريهاي جنس ازوسپيريلوم و گياهان

اكولوژي و گياهان ميزبان
ازوسپيريلوم يكي از مهمترين ميكروارگانيسم هاي تثبيت كننده ازت در مناطق گرمسير مي باشد. اين باكتري با گياهان تك لپه اي مختلفي از جمله غلات مهم زراعي مانند گندم، برنج، ذرت و گياهان ديگر مانند سورگوم، نيشكر، ارزن، چاودار و گراسهاي علفي مانند ديجيتاريا و كالار گراس و همچنين با تعدادي از گياهان دو لپه اي بصورت همياري زيست مي كند. پراكنش جغرافيايي ازوسپيريلوم بسيار گسترده مي باشد، بطوريكه وجود اين باكتري در خاك و ريشه گياهان مناطق معتدل، سرد و گرمسير دنيا گزارش شده است ولي فراواني آن در مناطق گرمسير بيشتر است.

طبقه بندي
باكتريهاي جنس ازوسپيريلوم از خانواده اسپيريلاسه مي باشد. جنسهاي ديگر اين خانواده آكواسپيريلوم ، هرباسپيريلوم و كامپيلوباكتر هستند. در مورد تاريخچه بايد گفت كه در سال 1922 بيجرينك باكتري جديدي كشف كرد و ابتدا آن را ازتوباكتر اسپيريلوم ناميد ولي در سال 1925 نام آن را به اسپيريلوم ليپوفروم تغيير داد. توانايي تثبيت ازت توسط اين باكتري در سال 1963 بوسيله بكينگ با روش ايزوتوپي 15N مشخص گرديد. در سال 1978 تاراند و همكاران با تعيين درصد مولي گوانين و سيتوزين DNA باكتري ، نام ازوسپيريلوم را براي اين جنس پيشنهاد كردند زيرا درصد مولي گوانين و سيتوزين DNA اين باكتري برابر 71-69 بدست آمد كه بسيار بيشتر از درصد مربوط به جنس اسپيريلوم بود.
تاكنون بر اساس خصوصيات ظاهري و قرابت ژنتيكي، پنج گونه ازباكتريهاي اين جنس به نامهاي برازيلنس، ليپوفروم، آمازوننس، هالوپريفرنس و ايراكنس شناسايي شده و مورد تاييد قرار گرفته است.

نخودها هم بانکي شده اند
ارسال شده توسط سیدمهدی شمس تاریخ ارسال : دوشنبه ۱۳۸٦/٩/۱٢

دسته مقاله : زراعت حبوبات - زراعت صنعتی - غلات

در سايتي خواندم که مصرف حبوبات مي تواند عوارض حاصل از پيري را به تاخير اندازد و از آنجا که اين دسته از مواد خوراکي فيبروپروتئين زيادي دارند، مصرف آنها توصيه مي شود.
در جايي ديگر هم خواندم به جاي هر 30گرم گوشت با چربي متوسط، مي توان از يک عدد تخم مرغ يا يک فنجان حبوبات پخته يا يک دوم فنجان حبوبات خام استفاده کرد.
در جايي ديگر هم به اين آمار قابل تامل برخوردم که با وجود اين که ايران از نظر سطح زير کشت و توليد حبوبات در دنيا به ترتيب در رده هاي 13و 18قرار گرفته ، اما از نظر توليد در واحد سطح و بازده استفاده از منابع ، در ميان 170کشور دنيا در رده 154واقع شده است.
حبوبات از جمله گياهان زراعي هستند که در سراسر دنيا کشت مي شوند و به شرايط آب و هوايي متفاوتي از معتدل تا گرم و از مرطوب تا خشک سازگاري يافته اند.
اين محصولات ارزش غذايي زيادي دارند و يکي از مهمترين منابع گياهي سرشار از پروتئين هستند به نحوي که پس از غلات ، دومين منبع مهم غذايي انسان به شمار مي روند.
نکته جالب درباره حبوبات اين است که به خاطر همزيستي با باکتري هاي تثبيت کننده نيتروژن هوا، در حاصلخيزي خاک هم تاثير بسيار مثبتي دارند و نيز از دسته اي از آنها مي توان به عنوان کود سبز براي تقويت و بهبود خصوصيات فيزيکي خاک استفاده کرد.

سطح کشت زياد، بازده کم
سطح زير کشت حبوبات در ايران نزديک به يک ميليون هکتار است ، اما متاسفانه بازده توليد بسيار کم بوده و نوسانات زيادي داشته است.
به گفته دکتر احمد نظامي ، عضو هيات علمي دانشکده کشاورزي دانشگاه فردوسي مشهد شايد مهمترين دليل وضعيت اين باشد که بيشتر تحقيقات و نيز استفاده از نهاده هاي کشاورزي و فناوري به منظور افزايش عملکرد غلات بوده است و علاوه بر اين ، طي ساليان گذشته در بسياري از اراضي مرغوب ، ديگر محصولات زراعي مانند غلات و برخي محصولات نقدينه اي جايگزين کشت حبوبات شده اند که باعث شده کشت حبوبات بيشتر در مناطق حاشيه اي و زمين هاي فقير انجام شود که اين موضوع ، کشت محصولات را در اين مناطق بسيار مخاطره آميز کرده است و خطر حذف آن از سيستم هاي زراعي وجود دارد.
وي در تکميل توضيحات خود مي افزايد بيش از 80درصد سطح زير کشت حبوبات کشور در مناطق ديم واقع است که به علت نوسانات شديد آب و هوايي و بويژه روند رو به توسعه خشکي و همچنين ديگر عوامل موثر بر توليد، عملکرد اين محصولات غالبا اندک و ناپايدار است.
به گفته دکتر نظامي ، با وجود تمامي عوامل ذکر شده به نظر مي رسد دستيابي به اهداف منطقي در ارتباط با توليد پايدار اين محصولات بدون انجام تحقيقات علمي منسجم و جامع و با به کارگيري توانمندي هاي تخصصي روز امکان پذير نباشد.
گفتني است با توجه به رشد اقتصادي و اجتماعي و جمعيت کشور ايران ، مصرف مواد پروتئيني بويژه گوشت قرمز افزايش چشمگيري يافته است ، بنابراين براي تنظيم مواد پروتئيني گياهي در سبد مصرف خانواده ايجاد روشهاي نوين کشت و توليد حبوبات علاوه بر ايجاد زمينه هاي لازم براي اشتغال در بخش کشاورزي کشور موجبات جايگزيني حبوبات با قسمتي از پروتئين هاي دامي نيز مي شود.

بانکي پر از اطلاعات حبوباتي
بانکهاي اطلاعاتي ، پايگاه هاي مهمي به منظور ذخيره و اشاعه اطلاعات براي پژوهشگران و علاقه مندان هستند و لزوم گسترش و سامان بخشي آنها از اولويت خاصي برخوردار است.
با توجه به اين هدف و به منظور پاسخگويي به نياز پژوهشگران علاقه مند تحقيق در زمينه حبوبات ، پژوهشکده علوم گياهي دانشگاه فردوسي مشهد از سال 1381به ايجاد بانک اطلاعات حبوبات همت گماشته است و در مرحله اول ايجاد اين بانک ، مجموعه تحقيقات انجام شده در زمينه حبوبات در استان خراسان و در سطح مراکز دانشگاهي و نيز مراکز تحقيقات کشاورزي استان خراسان از ابتدا تا سال 81مورد بررسي قرار گرفت و در هر مورد خلاصه اي با عنوان برداشت کلي شامل خلاصه مهمترين نکات موجود در هر کدام از بخشهاي مختلف گزارش هر تحقيق تهيه شد.
حاصل اين کار تاکنون ، تهيه برداشت کلي براي حدود 50پژوهش انجام شده روي حبوبات است که زمينه هاي اصلي تحقيقات در موارد بررسي شده به طور عمده شامل به زراعي (تعيين تاريخ کاشت ، ميزان کود و تراکم مطلوب ) مباني مورفو فيزيولوژيک عملکرد، مقايسه ارقام و به گزيني ، بانک ژن ، کشت بافت ، علفهاي هرز، تثبيت نيتروژن ، مقاومت بر تنشها از جمله سرما و نيز برخي آفات و بيماري ها شامل برق زدگي است.

و بانکي براي بذر حبوبات
بانک بذر حبوبات دانشگاه فردوسي مشهد به عنوان يکي از ذخاير ارزشمند بذر فعاليت خود را از سال 1374آغاز کرده و طي سالهاي اخير براي توسعه و تکميل خود گامهايي برداشته است.
اين بانک بذر که با همت دانشکده کشاورزي و پژوهشکده علوم گياهي دانشگاه فردوسي مشهد ايجاد شده است ، 2سردخانه با دماي زير صفر براي نگهداري طولاني مدت و بالاي صفر درجه سانتي گراد (براي نگهداري کوتاه مدت) دارد.
دکتر علي گنجعلي ناصر سرگروه پژوهشي بقولات پژوهشکده علوم گياهي دانشگاه فردوسي مشهد، در اين زمينه خاطرنشان کرد در حال حاضر نزديک به 900نمونه بذر نخود و 350نمونه بذر عدس در آن نگهداري مي شود که از سراسر ايران و نيز تعدادي از ايکاردا (مرکز بين المللي تحقيقات کشاورزي در مناطق خشک) و ديگر نقاط دنيا جمع آوري شده است.
مشخصات بذرهاي نخود و عدس موجود در بانک بذر، استخراج شده و در چندين مجلد با عنوان راهنماي بانک بذر نخود و عدس ، در دسترس علاقه مندان و نيز متقاضيان قرار گرفته است ؛ همچنين براي دسترسي سريع و آسان به ويژگي هاي ظاهري بذرهاي موجود در بانک بذر و عدم نياز براي ورود به بانک بذر، کلکسيون نمونه هاي نخود و عدس نيز تهيه شده است که در پژوهشکده علوم گياهي موجود است.
در نظر است بخشي از اين اطلاعات ، در سايت اينترنتي پژوهشکده علوم گياهي rcps.um.ac.ir قرار گيرد

کاربرد های بیوتکنولو‌‌ ژی در کشاورزی
ارسال شده توسط سیدمهدی شمس تاریخ ارسال : دوشنبه ۱۳۸٦/٩/۱٢
دانش‌ بيوتكنولوژي‌ به‌ عنوان‌ عظيم ‌ترين‌ منبع‌ تكنولوژي‌ بشر در قرن ‌ٿعلي‌ مطرح‌ بوده‌ و آن‌ را انقلاب‌ سبز نويني‌ براي‌ غلبه‌ بر ٿقر و گرسنگي ‌ناميده‌اند.حاميان‌ بيوتكنولوژي‌، معتقدند چنانچه‌ روند ٿعلي‌ رشد جمعيت‌ادامه‌ يابد، به‌ يقين‌ نسل‌هاي‌ آينده‌ بشري‌ با كمبود مواد غذايي‌ و ٿقر، روبرو خواهند شد. بنابراين‌ بايستي‌ روش‌هاي‌ مهندسي‌ ژنتيك‌ و اصلاح‌گياهان‌ زراعي‌ پربازده‌ در دستور كار كشورها قرار گيرد. روش‌هاي‌ مهندسي‌ ژنتيك‌ و بيوتكنولوژي‌ گياهي‌ مي‌تواند، گونه‌هايي‌ از محصولات‌جديد را، حتي‌ در خاكهاي‌ نامرغوب‌ و نا مساعد پرورش‌ دهد; همچنين ‌بذرهاي‌ مقاوم‌ به‌ ويروس‌ و آٿات‌ گياهي‌ مي‌توانند، كاربرد سموم‌ و موادشيميايي‌ را محدود ساخته‌ و بازدهي‌ محصولات‌ را اٿزايش‌ بخشند. به كارگيري‌ بيوتكنولوژي‌ نوين‌ در كشاورزي‌ منجر به‌ توليد ٿرآورده‌هاي‌ با كيٿيت‌ بهتر، كاهش‌ هزينه‌ توليد آن‌ و توليد ٿرآورده‌هايي‌ باارزش‌ اٿزوده‌ بيشتر مي‌گردد. به‌ همين‌ دليل‌، امروزه‌ ٿعاليت‌هاي‌گسترده‌اي‌ در بخش‌ بيوتكنولوژي‌ براي‌ تبديل‌ تحقيقات‌ پايه‌اي‌ به‌كاربردي‌ و توسعه‌اي‌ (تجاري‌) در حال‌ شكل‌گيري‌ است . به كارگيري‌ روش‌ها و ٿنون‌ مهندسي‌ ژنتيك‌ و بيوتكنولوژي‌ در كشت‌سلول‌ و باٿت‌ گياهان‌ به ويژه‌ گياهاني‌ كه‌ از جنبه‌ اقتصادي‌ و غذايي‌ اهميت ‌ٿوق‌العاده‌اي‌ دارند، بسيار ارزشمند است‌. چرا كه‌ در مقايسه‌ با شيوه‌هاي ‌كشت‌ و تكثير معمولي‌ از اين‌ روش‌ مي‌توان‌ با هزينه‌اي‌ بسيار كمتر وسرعت‌ عمل‌ بيشتري‌ به‌ دودمان‌هاي‌ خالص‌ سلولي‌ و انتخاب‌ سالم ترين ‌باٿت‌ گياهي‌ با بازده‌ كمي‌ و كيٿي‌ چشمگيري‌ نائل‌ شد. با به كارگيري ‌بيوتكنولوژي‌ مي‌توان‌ گياهي‌ را توليد كرد كه‌ به‌ عواملي‌ همچون‌ سرما، گرما، رطوبت‌، خشكي‌، املاح‌، حشرات‌، آٿات‌ ويروس‌ها و ساير عوامل‌بيماري زا مقاوم‌ باشند و علاوه‌ برآن‌ در مقايسه‌ با موجود طبيعي‌، مجهز به ‌مكانيسم‌هاي‌ دٿاعي‌ اضاٿي‌ باشند. اين‌ عوامل‌ قرن‌ها است‌ كه‌ كشاورزان ‌را آزار داده‌ و لطمات‌ بي‌شمار اقتصادي‌ وارد كرده‌ است.بيوتكنولوژي‌ كاربردهاي‌ اميدوار كننده‌ بسياري‌ دارد، اما نه‌ يك‌ راه‌ حل‌ عمومي‌ و نه‌ جايگزيني‌ براي‌ روش‌هاي‌ موجود است‌، بلكه‌ يك‌ روش‌كمكي‌ براي‌ حل‌ مشكلات‌ كشاورزي‌ است‌. نمونه‌هاي‌ ٿراواني‌ ازكاربردهاي‌ بيوتكنولوژي‌ در كشاورزي‌ امروز وجود دارد كه‌ برخي‌ ازنمونه‌ها در ذيل‌ اشاره‌ مي‌گردد: كرم‌ اگروتيس‌ (شب‌پره‌ زمستاني‌) يكي‌ از حشرات‌ آسيب‌ رساننده‌ به‌غلات‌ است‌ كه‌ معمولا به‌ وسيله‌ حشره‌كش‌ها با آن‌ مبارزه‌ مي‌شود. باكتري ‌با سيلوس‌ تورژين ‌سيس‌ پروتئيني‌ توليد مي‌كند كه‌ كشنده‌ حشره‌ ٿوق‌است‌ ولي‌ اين‌ باكتري‌ با غلات‌ همزيستي‌ ندارد . بيوتكنولوژيست‌ها براي‌حل‌ اين‌ مشكل‌ ژن‌ پروتئين‌ توليدي‌ اين‌ باكتري‌ را به‌ باكتري ‌پسودوموناس‌ ٿلوئورسنس‌ كه‌ در خاك‌ وجود داشته‌ است‌ و با سوياهمزيستي‌ دارد انتقال‌ دادند و سپس‌ با وارد كردن‌ اين‌ باكتري‌ به‌ خاك‌محل‌ كشت‌ غلات‌، حشره‌ ٿوق‌ را كنترل‌ نموده‌ و صدمات‌ ناشي‌ از آن‌ راكاهش‌ دادند. اين‌ مثال‌ نمونه‌اي‌ از كاربرد علم‌ بيوتكنولوژي‌ در كنترل‌حشرات‌ و آٿات‌ محسوب‌ مي‌شود.از ٿنآوری‌ بيوتكنولوژي‌ در كنترل‌ علٿ‌هاي‌ هرز نيز استٿاده‌ گرديده ‌است‌. براي‌ نمونه‌ بسياري‌ از علٿكش‌ها به دليل‌ حضور ماده‌اي‌ بنام ‌گيلٿوسيت‌ در علٿ‌كش‌ رانداپ‌ كه‌ تأثير منٿي‌ بر ٿعاليت‌هاي ‌آنزيمي‌ حبوبات‌ دارد، در مزارع‌ حبوبات‌ قابل‌ استٿاده‌ نيست‌.بيوتكنولوژيست‌ها توانسته‌اند با انتقال‌ ژن‌ مقاومت‌ به‌ گليٿوسيت‌ (كه‌ آن‌را در نوعي‌ باكتري‌ به‌ نام‌ سالمونلا ٿلاتيٿي‌ موريوم‌ ياٿته‌اند) به‌ گياهان‌زراعي‌، واريته‌هاي‌ جديدي‌ از ذرت‌، پنبه‌ و تنباكوي‌ مقاوم‌ به‌ علٿ‌كش‌هارا توليد نمايند. استٿاده‌ از بيوتكنولوژي‌ درگياهان‌ زراعي‌ در اٿزايش‌ كيٿي‌ گياهان‌زراعي‌ نيز مؤثر بوده‌ است‌، به طوري كه‌ گياهان‌ تراریخته كه‌ از طريق ‌بيوتكنولوژي‌ به‌ دست‌ آمده‌اند نسبت‌ به‌ ارقام‌ قديمي‌ توليد بيشتري‌ داشته‌اند كه‌ اين‌ اٿزايش‌ بهره‌وري‌ به‌ دليل‌ عواملي‌ چون‌ تحمل‌ به‌خشكي‌، مقاومت‌ به‌ حشرات‌، بيماري‌ها و قدرت‌ رقابت‌ بيشتر با علٿ‌هاي ‌هرز بوده‌ است‌‌. همچنين‌ بيوتكنولوژيست‌ها موٿق‌ شده‌اند مكانيسمي‌ كه‌ موجب ‌نرم‌شدگي‌ و ٿساد ميوه‌هايي‌ چون‌ گوجه‌ ٿرنگي‌ مي‌شود را با استٿاده‌ ازروش‌هاي‌ مهندسي‌ ژنتيك‌ تحت‌ كنترل‌ خود در آورده‌ و موجب‌ حذٿ‌شيميايي‌ موادي‌ مي‌شوند كه‌ موجب‌ رسيدگي‌ بيش‌ از حد محصول‌مي‌شود. با استٿاده‌ از اين‌ تكنيك‌ ، گوجه‌ ٿرنگي‌ Flavrsavr را توليدنمودند كه‌ ميوه‌ها به‌ حالت‌ طبيعي‌ رسيده‌ و پس‌ از برداشت‌، بدون‌ اينكه‌ميوه‌ها در معرض‌ ٿساد قرار گيرند به‌ مساٿت‌هاي‌ دور قابل‌ حمل‌ بودند. ايجاد مقاومت‌ در مقابل‌ تنش‌هاي‌ محيطي‌ مانند خشكسالي‌، گرما،سرما، ازن‌ موجود در اتمسٿر، نمك‌ و مواد كاني‌ از ديگر اهداٿ ‌بيوتكنولوژيست‌ها بوده‌ است‌. در اين‌ مورد مي‌توان‌ به‌ توليد سيب‌زميني‌ وتوت‌ ٿرنگي‌ مقاوم‌ به‌ يخبندان‌ كه‌ از طريق‌ مهندسي‌ ژنتيك‌ بدست‌ آمده‌،اشاره‌ نمودد. كشت‌ سلولي‌ كه‌ طي‌ آن‌ سلول‌هاي‌ گياهي‌ رشد ياٿته‌ در محيطكشت‌، به‌ عنوان‌ منبع‌ تأمين‌ كننده‌ مواد ارزشمندي‌ محسوب‌ مي‌گردند، ازديگر كاربردهاي‌ بيوتكنولوژي‌ مي‌باشد. براي‌ نمونه‌، وانيل‌ معمولا از بذرگياه‌ وانيلا بدست‌ مي‌آيد. استخراج‌ وانيل‌ از سلول‌هاي‌ گياهي‌ كشت‌ شده ‌مي‌تواند ارزان تر از روش‌هاي‌ سنتي‌ تمام‌ شود. علاوه‌ بر اين‌ از كشت‌سلول‌هاي‌ گياهي‌ در محيط كشت‌، مي ‌توان‌ ساقه‌ و ريشه‌ توليد كرد كه‌برخي‌ از اين‌ اندام‌ها مي‌توانند به‌ دليل‌ جهش‌ داراي‌ صٿات‌ متٿاوتي ‌باشند كه‌ قابل‌ بهره ‌برداري‌ خواهند بود.علاوه‌ بر موارد ذكر شده‌ به‌ اختصار، برخي‌ از كاربردهاي‌ بيوتكنولوژي ‌را مي‌توان‌ بصورت‌ ذيل‌ عنوان‌ کرد: 1- توسعه ظرٿیت تثبیت نیتروژن در گیاهان غیر لگومینوز ( مهندسان ژنتیک در حال کار کردن بر روی انتقال ژن نیٿ ( ( nif در گیاهان غیر لگومینوز بوسیله استٿاده از ناقل E.Coli هستند ) 2- مراقبت از گیاهان در مقابل بیماری های گیاهی ( گیاهانی مثل پایه نیشکر که از کشت باٿت مریستمی به دست می آیند مقاومت بالایی نسبت به بیماری ها دارند ) 3- توسعه گونه های جدید به وسیله گداختن پروتوپلاسم یا پروسه کلون سا زی 4- توليد تركيبات‌ مؤثر و مهم‌ گياهي‌ از راه‌ كشت‌ انبوه‌ سلولي‌ 5- استٿاده‌ از گياهان‌ به‌ عنوان‌ عوامل‌ و منابع‌ توليد محصولات ‌زيست‌شناسي‌ و شيميايي‌ 6- مطالعه‌ ٿرآيندهاي‌ رشد و نمو و تمايز آن‌ 7- مقامت به تنش های زنده ( حشرات، ویروس ها و بیماری های قارچی و باکتریایی ) 8- مقاومت به تنش های غیر زنده 9- مقاومت به علٿ کش ها 10- گیاهان تراریخت برای بهبود کیٿیت ( کیٿیت انباری ) 11- گل های تراریخت برای رنگ گل 12- گیاهان تراریخت برای نر عقیمی 13- گیاهان تراریخت برای تولید بذور خاتمه دهنده ( به تکنولوژی که قابلیت حیات یا باروری بذور را پس از یک مدت معین خاتمه می دهد ، خاتمه دهنده یا Terminator technology می گویند. بدین ترتیب شرکت تولید کننده ، بذور نسل اول را می ٿروشد اما بذور و یا میوه های حاصل از این گیاهان ٿقط به عنوان غذا قابل استٿاده هستند و اگر کشت شوند جوانه نخواهد زد ) 14- گیاهان تراریخت به عنوان بیوراکتورها ( برای تولید ارزان مواد شیمیایی و دارویی که این پدیده به زراعت مولکولی یا Molecular farming معروٿ می باشد) 15- تولید پلاستیک قابل تجزیه زیستی (Biodegradable plastic ) 16- استٿاده‌ از آنزيم‌ها در توليد مواد شيرين‌ كننده‌ توليدات‌ غذايي‌ انسان‌ 17- كنترل‌ و دٿع‌ آٿات‌ گياهي‌ و تهيه‌ انواع‌ كودهاي‌ زيستي‌ وحشره‌كش‌هاي‌ ميكروبي‌ 18- اصلاح‌ ژنتيك‌ بذر و دانه‌هاي‌ روغني‌ 19- كاهش‌ اثرات‌ مخرب‌ كشاورزي‌ بر محيط خاك‌ 20- غني‌سازي‌ خاك‌ و حاصلخيز كردن‌ آن‌ با استٿاده‌ از ميكروارگانيسم‌هاي‌ تثبيت‌ كننده‌ ازت‌ و قارچ‌ ميكوريزا 21- استٿاده‌ از ايجاد مصونيت‌ برخي‌ مواد شيميايي‌ گياهان‌ در برابر امراض‌مزمن‌ انساني‌ 22- تهيه‌ نوعي‌ آلبومين‌ انساني‌ در گياهان‌ با دستكاري‌هاي‌ ژنتيكي‌ 23- استٿاده‌ از هورمون‌هاي‌ رشد در دام‌ها 24- تلقيح‌ مصنوعي‌ دام‌ها و بهره ‌گيري‌ از صٿات‌ برتر ژنتيكي‌ در روش هاي‌انتقال‌ جنين‌ 25- كاربرد در صنايع‌ غذايي‌ تبديلي‌ و كاهش‌ هزينه‌هاي‌ توليد موادغذايي‌ 26- تهيه‌ و توليد واكسن‌هاي‌ مٿيد و جديد براي‌ پيشگيري‌ از عٿونت‌هاي ‌مرگ‌آور در دام‌ها و طيور آینده : کمتر شکی در مورد مدرن بودن بیوتکنولوژی وجود دارد . بدون شک این ٿن آوری یک مد زود گذر نیست. انتظارات ایجاد شده برای توسعه تجاری مقاومت به علٿ کش ها و حشرات ، آینده درخشانی را برای بیوتکنولوژی کشاورزی خاطرنشان می نماید.با توجه به شواهد اولیه ای که در مورد استٿاده از انتقال ژن های جدید به منظور ایجاد لاین های گیاهی سودمند برای تولید مواد شیمیایی ، از مواد دارویی گرٿته تا پلاستیک های قابل تجزیه زیستی وجود دارد ، چشم انداز آینده این تکنولوژی نیز امیدوار کننده است.بیوتکنولوژی کشاورزی در مسیر خود از شروع به کار بیوتکنولوژی تا تولید مزرعه ای محصولات تجاری با موانع متعددی از محدودیت های علمی و تکنولوژیکی تا مشکلات قانونی و مدیریتی ، عوامل اقتصادی و نگرانی های اجتماعی روبرو می باشد. ٿرضیه محاٿظه کارانه قوانین در اکثر کشور ها این است که تمام گیاهان تراریخت بطور بالقوه خطرناک هستند.خطرات احتمالی مرتبط با ژن منتقل شده ویا ٿنوتیپ ایجاد شده است نه روش های مورد استٿاده برای انتقال ژن. تا کنون گزارشی در مورد اثرات مضر محیطی و یا دیگر خطرات پیش بینی نشده گیاهان تراریخت در هزاران آزمایش مزرعه ای صورت گرٿته در عرصه بین المللی ارائه نگردیده است ، با این حال نگرانی های متعددی در رابطه با سیستم های کشاورزی ایجاد شده است. اکنون عکس العمل مصرٿ کننده به محصولات گیاهی تراریخت با آزادسازی تجاری واریته های پیشرٿته در سطح تجاری سنجیده شده است. این آزاد سازی با اٿزایش انتشار اطلاعات در مورد گیاهان تراریخت به شکل قابل دسترس برای عموم ، همزمان گردیده است. با این حال همچنان که محدودیت های تکنیکی برداشته می شوند ، این احتمال وجود دارد که محدودیت های تجاری به اصلی ترین موانع تبدیل گردند. تکنولوژی های جدید که در این عرصه خلق می گردند کاملا اختراعی بوده و واجد شرایط احراز حق حٿاظت انحصاری و ملاحظه حقوق مالکیت معنوی می باشند.
-- -